(ذهن چیست؟ (بخش پنجم

اگر بخش چهارم را نخوانده اید میتوانید از طریق این لینک بخوانید  ذهن چیست؟ (بخش چهارم)

دو عملکرد اصلی ذهنی:

ذهن انسان به  طور کلی دارای دو عملکرد اصلی است که عبارت ‌اند از:

1. عملکرد آگاه (خودآگاه)
2. عملکرد ناخودآگاه (ضمیر ناخودآگاه)

– عملکرد آگاه (خودآگاه):

این عملکرد ذهن همان بخشیست که ما به ‌طور مستقیم و آگاهانه از آن استفاده می کنم و با آن تصمیم‌ گیری‌ های روزمره، تفکرات منطقی و تحلیلات ما صورت می گیرد. خصوصیت های مفتاح یا کلیدی عملکرد آگاه عبارت‌ اند از:

• تفکر منطقی و تحلیلی: ما از ذهن آگاه برای حل مشکلات، تصمیم‌ گیری، و تحلیل اطلاعات استفاده می کنم. این بخش به  طور فعال اطلاعاتی که دریافت می کنم را تهیه یا پردازش می کند.
• توجه به  محیط بیرونی: ذهن آگاه به  ما کمک می کند به  محیط پیرامون خود عکس العمل نشان دهیم و از آنچه در حال رخ دادن است مطلع و آگاه باشیم.
• کنترول ارادی رفتار: اعمالی که به ‌صورت ارادی و آگاهانه انجام می‌ دهیم (مانند حرف زدن، نوشتن یا رانندگی) تحت کنترول ذهن آگاه هستند.
• زمانی کوتاه در توجه و تمرکز: ذهن آگاه توانایی محدودی در حفظ توجه و تمرکز دارد و می تواند تنها بر یک تعداد محدود از افکار و وظایف در یک لحظه تمرکز کند.

– عملکرد ناخودآگاه (ضمیر ناخودآگاه):‌

ذهن ناخودآگاه یا ضمیر ناخودآگاه بخشی از ذهن است که به ‌صورت اتومات و بدون آگاهی مستقیم ما فعالیت می کند. این بخش تأثیر بسیاری بر رفتار، احساسات و تصمیمات ما دارد. خصوصیات مهم عملکرد ناخودآگاه عبارت ‌اند از:

• ذخیره خاطرات، عادات و باورها: ذهن ناخودآگاه محل ذخیره باورها، عادات و تجربیات گذشته است. این بخش از ذهن به ‌طور ناخودآگاه بسیاری از الگو های رفتاری و احساسی ما را شکل می دهد.
• کنترول اعمال ناخودآگاه: بسیاری از فعالیت‌ های بدنی و ذهنی ما، مانند تنفس، ضربان قلب یا عکس العمل های احساسی، توسط ذهن ناخودآگاه کنترل می‌ شوند.
• پاسخ اتوماتیکبه  محرک‌ ها:  ذهن ناخودآگاه به  محرک‌ های محیطی یا فکری به ‌صورت خودکار و بدون نیاز به  مداخله آگاهانه واکنش نشان می دهد. این عکس العمل ها اغلب براساس الگو های قبلی و تجربیات گذشته تنظیم می ‌شوند.
• قدرت تأثیرگذاری بر رفتارو تصمیمات:  باورها و افکار ناخودآگاه ما به ‌طور غیرمستقیم بر تصمیم‌ گیری‌ ها و عملکرد روزمرهٔ ‌ما تأثیر می ‌گذارند، حتی اگر از این تأثیرات آگاه نباشیم.

تعامل میان دو عملکرد ذهنی:

ذهن آگاه و ناخودآگاه با یکدیگر در تعامل هستند. ذهن آگاه می تواند باورها و افکار جدیدی را در ذهن ناخودآگاه ایجاد و ذخیره کند. در مقابل، ذهن ناخودآگاه می تواند بر رفتارو تصمیمات آگاهانه تأثیر بگذارد. این دو عملکرد به ‌صورت مکمل هم فعالیت می‌ کنند تا رفتار، احساسات و تفکرات انسان را شکل دهند. این دو عملکرد اصلی ذهن، یعنی عملکرد آگاه و ناخودآگاه، در هماهنگی با هم عمل کرده و درک آنها می تواند به  ما کمک کند تا به  خود شناسی عمیق تر برسیم و رفتار و زندگی خود را به  شکل مؤثرتری هدایت کنیم.

ادامه دارد…

حق چاپ ونشر این مقاله محفوظ است در صورت استفاده از آن باید نام داکتر صالحه واهب واصل و لینک منبع ذکر شود.

فهرست منابع مورد استفاده در نگارش این مقاله در بخش آخری آورده شده است.