(فلسفه چیست؟ (بخش سوم

اگر بخش دوم را نخوانده اید میتوانید از طریق این لینک بخوانید  فلسفه چیست؟ (بخش دوم)

فرق بین عارف، صوفی و فیلسوف:

فرق بین یک عارف و یک صوفی با یک فیلسوف به خصوصیات، روش ها و اهداف آنها برمی‌ گردد. در اینجا تفاوت ‌های اصلی آنها را بررسی خواهم کرد:

فیلسوف:

پفیلسوفان به بررسی مسائل فلسفی از طریق استدلال، منطق، تفکر انتزاعی و تجربهٔ شخصی می‌ پردازند. آنها معمولاً به دنبال پیدا کردن دانش جامع و منطقی هستند که بر اساس اصول منطقی قابل قبول باشد. موضوعاتی که توسط فیلسوفان مورد بررسی قرار می‌گیرند می تواند شامل اخلاق، معنا و هدف زندگی، وجود و خدا و سایر مسائل اصولی باشد.

صوفی:

صوفیان به دنبال رسیدن به معرفت و تجربهٔ مستقیم از حقیقت هستند که اغلب از طریق تجربهٔ دینی و دلبستگی به الهیات انجام می ‌پذیرد. آنها از روش‌ های مانند مراقبه، تفکر معمولی، و عبادت برای نزدیک شدن به الهیات استفاده می کنند. مفاهیمی مانند عشق الهی، وحدت، و فنا در عشق به خدا موضوعات مهمی در صوفیه محسوب می شوند.

عارف:

عارفان به دنبال شناخت شخصیت و وجود خود هستند و معمولاً از طریق تجربهٔ دینی و روحانی به این هدف می ‌رسند. آن ‌ها ممکن است از روش ‌هایی مانند مراقبه، ذکر، و عبادت برای تقویت ارتباط با خدا استفاده کنند .معنا و هدف زندگی برای عارفان به دنبال رسیدن به وحدت با خدا و تحقق ذات الهی درونی خود است. بنابراین، در حالی که فیلسوفان به بررسی منطقی و منطقی مسائل فلسفی می‌ پردازند، صوفیان و عارفان بیشتر به دنبال تجربهٔ مستقیم و شخصی از حقیقت و الهیات هستند، و از این رو دیدگاه‌ ها، روش‌ها و اهداف آن‌ها متفاوت است. عرفان یک مفهوم وسیع است که افراد مختلفی با اعتقادات و آیین ‌های مختلف به آن  پرداخته ‌اند. در اینجا چند نمونه از مشهور ترین عرفای جهان آورده شده است، اما باید توجه داشت که این فهرست کامل نیست و همچنین ارزیابی اهمیت و معروفیت هر عارف بستگی به زمان و مکان دارد:

مولانا جلال‌الدین محمد بلخی:

معروف به رومی: او یکی از بزرگ ترین شاعران و عارفان ایران و جهان است که به خصوص با ایجاد مثنوی منطقی معروف به “مثنوی معنوی” شناخته می ‌شود. مولانا جلال الدین محمد بلخی، مشهور به “مولوی”: او یکی از مهم‌ ترین شاعران و عارفان ایرانی است که زندگی و آثارش به طور گسترده ‌ای در سراسر جهان مورد توجه و احترام قرار دارد. آثار او، به خصوص “مثنوی معنوی”، بازتاب عمیقی از عرفان اسلامی و مسائل روحانی دارد. مولانا رومی عارف بزرگ افغانیست که با آثار خود مثل “دیوان شمس تبریزی” و “مثنوی معنوی”، به ارزشمند  ترین نمونه ‌های ادبی عرفانی در تاریخ ادبیات فارسی معروف است.

شمس‌الدین محمد تبریزی:

او معروف به شمس تبریزی است، که به عنوان مربی و رهبر روحانی مولانا رومی شناخته می شود و تأثیر بسزایی بر توسعهٔ دیدگاههای عرفانی مولانا داشته است.

ابوحامد محمد غزالی:

او یکی از بزرگ ترین فلاسفه و عارفان اسلامی است که از دیدگاه‌های فلسفی و عرفانی خود در کتاب‌هایی همچون “کتاب‌المنقذ” و “المشتاقون” به بررسی مسائل دینی و روحانی  پرداخته است.

محی‌الدین ابن‌عربی:

او معروف به ابن عربی است و یکی از بزرگ ترین عرفانیان و فیلسوفان اسلامی به شمار می‌آید. آثار او شامل “الفصوص المکیة” و “فوتوحات مکیه” است که به بررسی مسائل فلسفی و عرفانی  پرداخته است.

رابیندرانات تاگور:

مشهور به “سوامی ویوکاناندا”: او یکی از عارفان و فیلسوفان برجستهٔ هندوی در قرن نوزدهم و بنیان‌ گذار جنبش روحانی راماکریشنا می ‌باشد. رابیندرانات تاگور، مشهور به “راماکریشنا پارامهانسا” یکی از بزرگ ترین و معروف‌  ترین عارفان هندو است که تأثیر بسزایی بر ادیان و فرهنگ ‌های مختلف هندوستان و سراسر جهان داشته است. آثار و آموزه‌های او در فلسفه، عرفان و اخلاق به شدت ارزشمند هستند. او یکی از بزرگ ترین شاعران، فیلسوفان و عارفان هندو است که با آثاری همچون “گیتانجلی” و “گوروان” شناخته می‌ شود و به خصوص در زمینهٔ ادبیات و فلسفهٔ هندو تأثیر گذار بوده است.

زهیر الدین محمد بابرهم:

مشهور به “بابا مزار”: او یکی از بزرگ ترین عارفان هندوستان بوده که آثارش به ویژه در زبان پنجابی، تأثیر فراوانی داشته‌اند.

این فهرست تنها چند نمونه از مشهور ترین عارفان جهان است و در تاریخ و فرهنگ‌ های مختلف، عارفان و عقاید متعددی وجود دارند که هر کدام ارزشمندی خود را دارند. این فقط چند نمونه است و هنوز بسیاری از اشخاص معروف و مؤثر دیگر از بزرگان عرفان و روحانیت در این زمینه وجود دارند که به اندازهٔ اهمیت و تأثیر آن‌ ها در زمان و مکان مشخص می‌ شوند.

ادامه دارد…

حق چاپ ونشر این مقاله محفوظ است در صورت استفاده از آن باید نام داکتر صالحه واهب واصل و لینک منبع ذکر شود.

فهرست منابع مورد استفاده در نگارش این مقاله در بخش آخری آورده شده است.