(قضاوت چیست؟ (بخش ششم
اگر بخش پنجم را نخوانده اید میتوانید از طریق این لینک بخوانید قضاوت چیست؟ (بخش پنجم)
علل قضاوت انسان:
انسان ها به دلایل مختلفی قضاوت می کنند. قضاوت ها می توانند ناشی از نیازهای زیستی، شناسی، اجتماعی و فرهنگی باشند. در زیر به برخی از مهم ترین عواملی که باعث می شوند انسان ها قضاوت کنند، اشاره شده است:
1– نیاز به بقا و امنیت
شناسایی خطرات: یکی از دلایل اصلی قضاوت ، شناسایی خطرات و تهدیدات محیطی است. اجداد ما برای بقا نیاز داشتند که به سرعت ارزیابی کنند که آیا چیزی یا کسی برای آنها تهدیدی است یا خیر.
انتخاب منابع: انتخاب منابع مناسب برای غذا، پناهگاه و سایر نیازهای اساسی نیز مستلزم قضاوت سریع و دقیق بود.
2– پروسه های شناسی:
هیوریستیک ها و میانبرهای ذهنی: انسان ها از میانبرهای شناسی (هیوریستیکها) استفاده می کنند تا به سرعت اطلاعات را پردازش و تصمیم گیری کنند. این میانبرها می توانند منجر به قضاوت های سریع و اغلب نادرست شوند.
حافظه و تجربیات گذشته: حافظه و تجربیات گذشته نقش مهمی در قضاوت ها ایفاء می کنند. افراد بر اساس تجربیات گذشته خود به ارزیابی و قضاوت درباره موقعیت های جدید می پردازند.
3– نیاز به نظم و ساختار
درک و پیشبینی جهان: قضاوت به افراد کمک می کند تا جهان را به شیوهای منظم و قابل پیشبینی درک کنند. این نظم و ساختار به افراد احساس کنترل و امنیت میدهد.
طبقه بندی و دسته بندی: انسان ها تمایل دارند اطلاعات را دستهبندی و طبقهبندی کنند تا بتوانند بهتر آنها را مدیریت کنند. این پروسه شامل قضاوت درباره شباهتها و تفاوتها بین چیزها و افراد است.
4– نیازهای اجتماعی و فرهنگی
هنجارهای اجتماعی و فرهنگی: هنجارها و ارزش های اجتماعی و فرهنگی نقش مهمی در شکل گیری قضاوت ها دارند. افراد بر اساس این هنجارها و ارزش ها به ارزیابی و قضاوت درباره رفتارها و موقعیت ها میپردازند.
تأثیر گروه های اجتماعی: تعامل با گروههای اجتماعی و شبکههای ارتباطی نیز می تواند بر قضاوت ها تأثیر بگذارد. افراد به دنبال پذیرش و تأیید اجتماعی هستند و این می تواند بر قضاوت های آنها تأثیرگذار باشد.
5– تأثیرات روان شناسی
احساسات و هیجانات: احساسات و هیجانات نقش مهمی در قضاوت ها ایفا می کنند. هیجانات مثبت و منفی می توانند به شدت بر قضاوت ها تأثیر بگذارند و باعث شوند افراد به شیوهای متفاوت ارزیابی کنند.
تعصبات و پیش داوری ها: تعصبات و پیش داوری ها نیز از عوامل روان شناسی مهمی هستند که می توانند منجر به قضاوت های نادرست و ناعادلانه شوند.
6– نیاز به هویت و خودپنداره
تعریف خود: قضاوت ها به افراد کمک می کنند تا هویت و خودپنداره خود را تعریف و تقویت کنند. افراد با مقایسه خود با دیگران به درک به تری از هویت خود میرسند.
تعیین مرزهای خود و دیگران: قضاوت ها به تعیین مرزهای بین خود و دیگران کمک می کنند و به افراد امکان میدهند تا به تفاوتها و شباهتها بین خود و دیگران پی ببرند. قضاوت های انسانی ریشه در نیازهای زیستی، شناسی، اجتماعی و فرهنگی دارند. این قضاوت ها از طریق پروسه های پیچیدهای از تجربیات گذشته، تعصبات، هنجارهای اجتماعی و نیازهای فردی شکل می گیرند. فهم بهتر این عوامل می تواند به بهبود پروسه های قضاوت و تصمیم گیری کمک کند و منجر به قضاوت های منصفانهتر و دقیقتر شود
ادامه دارد…
حق چاپ ونشر این مقاله محفوظ است در صورت استفاده از آن باید نام داکتر صالحه واهب واصل و لینک منبع ذکر شود.
فهرست منابع مورد استفاده در نگارش این مقاله در بخش آخری آورده شده است.