(حج چیست؟ (بخش یازدهم

اگر بخش  دهم  را نخوانده اید میتوانید از طریق این لینک بخوانید  حج چیست؟ (بخش دهم)

فیصدی مردمی که سالانه به حج می آیند

تعداد افرادی که هر سال به حج می‌آیند، به ظرفیت سازماندهی حج توسط مقامات عربستان سعودی و نیز به شرایط بین ‌المللی، مانند محدودیت‌ های سفر یا بحرانهای بهداشتی (مثل همه‌گیری کرونا) بستگی دارد. بر اساس آمار های رسمی، در سال‌ های اخیر، قبل از همه‌ گیری کرونا، تعداد زائرانی که به حج می‌آمدند بین ۲ تا ۳ میلیون نفر بوده است. برای درک درصد تقریبی جمعیت جهان که هر ساله در حج شرکت می کنند: جمعیت جهان در حدود ۸ میلیارد نفر است. تعداد زائران حج در سال‌ های عادی حدود ۲ تا ۳ میلیون نفر است.

با استفاده از این اعداد: اگر حدود ۲ تا ۳ میلیون نفر از ۸ میلیارد نفر به حج بیایند، این معادل حدود ۰.025٪ تا ۰.037٪ از جمعیت جهان است که هر ساله در مراسم حج شرکت می کنند. این درصد به این معناست که تنها بخش کوچکی از جمعیت جهان به دلیل شرایط خاص (مانند ظرفیت، هزینه‌ ها، و شرایط فیزیکی و مذهبی) قادر به انجام حج هستند. بیش ترین قیمت برای رفتن به حج چند است لطفاً به  طور مقایسوی معیار ۳۰ سال اخیر را بنویسید که تفاوت قیمت ها درین ۳۰ سال چگونه بوده. قیمت‌ های سفر حج در طول ۳۰ سال گذشته به  طور چشمگیری تغییر کرده است و این تغییرات به عوامل مختلفی مانند تورم جهانی، قیمت‌ های ارز، شرایط اقتصادی، خدمات ارائه شده، و سیاست‌ های دولتی بستگی دارد. در اینجا مروری مقایسوی بر هزینه‌ های حج در ۳۰ سال اخیر ارائه می شود.

1. 1. دهه 1990 (1990 تا 2000):دردهه 1990، قیمت‌ ها برای سفر حج نسبتاً پایین‌تر بودند، اما بسته به کشور مبدأ و نوع خدمات متفاوت بودند. هزینه‌ ها در کشور های مختلف از حدود ۱۰۰۰ تا ۳۰۰۰ دلار امریکا متغیر بود. به عنوان مثال: از کشور های آسیایی و آفریقایی (مثل پاکستان و هند)، هزینه‌ ها بین ۱۰۰۰ تا ۱۵۰۰ دلار بود. در کشور های غربی و اروپایی، هزینه‌ ها بیشتر و در حدود ۲۰۰۰ تا ۳۰۰۰ دلار بود.
2. 2. دهه 2000 تا 2010:دراین دوره، هزینه‌ های حج به تدریج افزایش یافت. عوامل مختلفی از جمله افزایش هزینه‌ های پرواز، بهبود زیرساخت‌ های حج و افزایش خدمات، منجر به بالا رفتن قیمت‌ ها شد. هزینه‌ ها در کشور های مختلف به حدود ۲۰۰۰ تا ۵۰۰۰ دلار امریکا رسید. در کشور های خاورمیانه، مانند ایران و پاکستان، هزینه‌ ها به  طور متوسط بین ۱۵۰۰ تا ۳۰۰۰ دلار بود. در کشور های غربی و اروپایی، هزینه‌ ها بین ۳۰۰۰ تا ۵۰۰۰ دلار افزایش یافت.
3. 3. دهه 2010 تا 2020:ایندهه شاهد افزایش قابل توجهی در هزینه‌ های حج بود. با افزایش تقاضا، بهبود خدمات و امکانات در عربستان سعودی، و نیز افزایش قیمت بلیط هواپیما و تورم جهانی، هزینه‌ ها به  طور محسوسی افزایش یافت. در کشور های آسیایی و شرق میانه، مانند اندونزی، پاکستان، و هند، هزینه‌ ها بین ۳۰۰۰ تا ۵۰۰۰ دلار شد. در کشور های اروپایی و امریکایی، هزینه‌ ها تا حدود ۵۰۰۰ تا ۱۰٬۰۰۰ دلار افزایش یافت. همچنین بسته‌ های حج VIP با خدمات بیشتر به قیمت‌ های بالاتری در حدود ۱۰٬۰۰۰ تا ۲۰٬۰۰۰ دلار در این سال‌ ها به فروش می ‌رسید.
4. 4. دهه 2020 تا 2024: باشیوعبیماری کرونا و محدودیت‌ های سفر، حج سال‌ های ۲۰۲۰ و ۲۰۲۱ با محدودیت‌ های شدیدی برگزار شد و تعداد بسیار کمی از زائران مجاز به شرکت بودند. در سال ۲۰۲۲، با برداشته شدن محدودیت‌ ها، هزینه‌ ها بیشتر افزایش یافت و قیمت‌ ها برای سفر حج به اوج رسید.

در کشور های شرق میانه و آسیایی، هزینه‌ ها بین ۵۰۰۰ تا ۸۰۰۰ دلار شد. در کشور های غربی، هزینه‌ ها به حدود ۸۰۰۰ تا ۱۵٬۰۰۰ دلار رسید. در این دهه، برای زائرانی که از بسته‌ های VIP استفاده می کنند، قیمت‌ ها حتی به ۲۰٬۰۰۰ تا ۲۵٬۰۰۰ دلار نیز افزایش یافته است.

5. 5. عوامل تأثیرگذاربر افزایشقیمت‌ ها: افزایش قیمت حج در طول ۳۰ سال گذشته به چندین عامل اصلی مرتبط است:

-۱- تورم جهانی: هزینه‌ های سفر، اقامت، و خدمات در سطح جهانی افزایش یافته است.

-۲- بهبود زیرساخت‌ ها و خدمات: عربستان سعودی به  طور مداوم زیرساخت‌ های حج را بهبود بخشیده و خدمات بیشتری به زائران ارائه کرده است. این شامل بهبود حمل و نقل، اسکان، و مدیریت جمعیت است.

-۳- افزایش تقاضا: تعداد مسلمانانی که هر ساله قصد دارند حج انجام دهند، رو به افزایش است که باعث بالا رفتن قیمت‌ ها می شود.

-۴- افزایش هزینه‌ های هواپیمایی: هزینه‌ های پرواز به مکه به دلیل عوامل اقتصادی و افزایش تقاضا نیز بالا رفته است. در طول ۳۰ سال گذشته، هزینه‌ های حج به دلیل تورم و بهبود خدمات افزایش چشمگیری داشته است. در حالی که در دهه ۱۹۹۰ می توانستید با حدود ۱۰۰۰ تا ۳۰۰۰ دلار به حج بروید، اکنون در دهه ۲۰۲۰ این هزینه به ۵۰۰۰ تا ۱۵٬۰۰۰ دلار یا بیشتر رسیده است.

پولی که در مراسم حج در عربستان سعودی جمع می شود، به چندین زمینه مصرف می شود. این درآمد ها که از هزینه‌ های زائران حج و عمره به دست می آید، به دلیل اهمیت بالای حج، نقش مهمی در اقتصاد عربستان ایفاء می کند. برخی از این منابع مالی به صورت مستقیم و غیرمستقیم در بخش‌ های مختلف اقتصادی و زیرساختی عربستان به کار گرفته می شود.

• • 1. بهبود و توسعه زیرساخت‌ های حج:

    یکی از اصلی‌ ترین زمینه‌ های مصرف درآمد های حج، توسعه و بهبود زیربنا های مرتبط با حج و عمره است. هر سال میلیونها زائر به مکه و مدینه می ‌آیند و برای مدیریت این جمعیت عظیم و فراهم کردن امکانات و خدمات مناسب، نیاز به زیرساخت‌ های پیشرفته و به روز است. این شامل:

    • گسترش مسجدالحرام و مسجدالنبی: این مساجد بزرگ نیاز به فضا و امکانات گسترده دارند. هر ساله پروژه‌ های بزرگ ساخت و ساز و توسعه برای افزایش ظرفیت و بهبود شرایط زائران در جریان است.
    • توسعه حمل و نقل: برای انتقال زائران به مکانهای مقدس مانند منا، عرفات و مکه، نیاز به سیستم حمل و نقل پیچیده و مؤثر است. عربستان در سال‌ های اخیر متروی مکه، جاده‌ ها، و فرودگاه‌ های خود را بهبود بخشیده است.
    • تأمین امنیت و بهداشت: مدیریت امنیت و بهداشت میلیونها زائر از اهمیت زیادی برخوردار است. درآمد های حج برای استخدام نیرو های امنیتی، طبی، و خدمات رفاهی زائران مصرف می شود.

  2 حفظ و نگهداری اماکن مقدس: اماکن مقدس در مکه و مدینه به مراقبت مداوم نیاز دارند. هزینه‌ های نگهداری، نظافت و حفظ این مکانها از درآمد های حج تأمین می شود. این شامل تمیز نگه ‌داشتن مسجدالحرام، مسجدالنبی، منا، عرفات و مشعرالحرام است که همگی نیاز به بودجه زیادی دارند
  3 . پروژه‌ های رفاهی و خدماتی برای زائران: عربستان سعودی هر ساله میلیارد ها دلار برای ارائه خدمات رفاهی به زائران هزینه می کند. این خدمات شامل تأمین آب، غذا، اسکان، سرویس‌ های صحی و خدمات عاجل است. هزینه‌ های مرتبط با این خدمات از درآمد های حج تأمین می شود.
  4 . اقتصاد محلی و صنعت گردشگری: مراسم حج تأثیر زیادی بر اقتصاد محلی مکه و مدینه دارد. هتل‌ ها، رستورانها، فروشگاه‌ ها، و بازار های محلی از زائران حج و عمره بهره ‌مند می شوند. درآمد های به دست آمده از این بخش‌ ها در دوران اقتصادی عربستان جریان پیدا می کند و به رشد اقتصادی این کشور کمک می کند
  5 سرمایه‌گذاری در دیگر بخش‌ های اقتصادی: علاوه بر استفاده از درآمد. های حج در امور مرتبط با زیرساخت‌ های حج، عربستان از این پول‌ ها برای سرمایه ‌گذاری در دیگر بخش‌ های اقتصادی نیز استفاده می کند. بخشی از این درآمد ها می تواند برای تأمین مالی پروژه‌ های کلان اقتصادی، توسعه بخش‌ های نفتی و غیرنفتی، و تقویت برنامه‌ های دولت برای کاهش وابستگی به درآمد های نفتی مصرف شود.
  6 هزینه‌ های اداری و اجرایی حج: برای اجرای مراسم حج به نحو احسن، سازمانهای مختلفی درگیر هستند. از جمله وزارت حج و عمره عربستان، سازمانهای امنیتی، و نهاد های صبی و صحی. این سازمانها برای مدیریت زائران، برنامه ‌ریزی، و ارائه خدمات اجرایی به بودجه نیاز دارند که بخشی از آن از درآمد های حج تأمین می شود.
  7 مشارکت در پروژه‌ هایدولتی و رفاهی عربستان: دولت عربستان ممکن است بخشی از درآمد های حج را برای پروژه‌ های ملی و رفاهی کشور استفاده کند. این پروژه‌ ها شامل توسعه شهر ها، پروژه‌ های آموزشی، صحی، و زیربنایی است که به بهبود کیفیت زندگی شهروندان عربستان کمک می کند.
  8 تقویت صنعت گردشگری مذهبی: عربستان سعودی تلاش دارد تا سیاحت مذهبی (حج و عمره) را به عنوان یکی از منابع مهم درآمدی کشور تقویت کند. بخشی از درآمد های حج برای تبلیغ و توسعه این صنعت، از جمله ساخت هوتل‌ های جدید، مراکز خرید، و بهبود جاذبه‌ های گردشگری مذهبی استفاده می شود.

درآمد های حاصل از مراسم حج نقش حیاتی در اقتصاد و توسعه عربستان سعودی دارد. این درآمد ها برای بهبود زیرساخت‌ های حج، رفاه زائران، توسعه اماکن مقدس، تقویت اقتصاد محلی، و سرمایه‌گذاری در پروژه‌ های ملی و رفاهی مصرف می شود. همچنین این منابع مالی به عربستان کمک می کند تا وابستگی خود به نفت را کاهش داده و در آینده به یک اقتصاد متنوع‌تر تبدیل شود

ادامه دارد…

حق چاپ ونشر این مقاله محفوظ است در صورت استفاده از آن باید نام داکتر صالحه واهب واصل و لینک منبع ذکر شود.

فهرست منابع مورد استفاده در نگارش این مقاله در بخش آخری آورده شده است.