(ذهن چیست؟ (بخش ششم

اگر بخش پنجم را نخوانده اید میتوانید از طریق این لینک بخوانید  ذهن چیست؟ (بخش پنجم)

ذهن ارادی و غیر ارادی:

مفاهیم ذهن ارادی و ذهن غیر ارادی به  دو نوع مختلف از عملکرد های شناخت و روانی انسان اشاره دارند. این دو مفهوم به  نحوه کنترل و هدایت افکار، احساسات و رفتار پرداخته و نقش مهمی در روان شناسی و رفتار شناسی دارند.

۱- ذهن ارادی (Voluntary Mind): ذهن ارادی به  بخش‌ هایی از ذهن اشاره دارد که تحت کنترول آگاهانه و ارادی ما قرار دارند. این بخش از ذهن بما این امکان را میدهد که به ‌طور فعال افکار و رفتار خود را هدایت کنیم. خصوصیات مفتاح یا کلیدی ذهن ارادی عبارت ‌اند از:

• کنترول آگاهانه: فرد می تواند بر افکار، احساسات و رفتار های خود نظارت و کنترل کند. این کنترل به  ما این امکان را می دهد که تصمیمات آگاهان های بگیریم.
• هدفمندی: ذهن ارادی معمولاً به  اهداف و وظایف مشخصی مربوط می شود. وقتی که ما برای رسیدن به  یک هدف تلاش می کنم، از ذهن ارادی خود استفاده می کنم.
• تحلیل و استدلال: در این حالت، ذهن به  تهیه و پروسس اطلاعات، تحلیل و استدلال منطقی می‌ پردازد. ما می توانیم مسائل را بررسی کرده و به  نتایج منطقی برسیم.
• تمرکز و توجه: ذهن ارادی به  ما امکان میدهد که توجه خود را بر روی یک موضوع خاص متمرکز ساخته، از هوش پرکی یا حواس ‌پرتی‌ دور بمانیم.

۲- ذهن غیر ارادی (Involuntary Mind):ذهن غیر ارادی به  بخش‌ هایی از ذهن اشاره دارد که به ‌صورت اتومات و بدون کنترول آگاهانه عمل می‌ کنند. این بخش معمولاً به  فعالیت‌ های ناخودآگاه، عادات و عکس العمل های خودکار مربوط می شود. خصوصیت های مفتاح یا کلیدی ذهن غیر ارادی عبارت‌اند از:

• عملکرد خودکار: ذهن غیر ارادی به ‌طور اتومات و بدون نیاز به  تلاش آگاهانه عمل می کند. بسیاری از عکس العمل های احساسی و عادات ما تحت کنترول این بخش از ذهن هستند.
• تأثیرپذیری از تجربیات گذشته: این بخش از ذهن به ‌طور عمده تحت تأثیر تجربیات و احساسات گذشته قرار دارد. باورها و احساسات ناخودآگاه می توانند بر رفتار و عکس العمل های ما تأثیر بگذارند.
• تنش و اضطراب: بسیاری از احساسات منفی مانند اضطراب و ترس می توانند به ‌طور ناخودآگاه و بدون کنترول آگاهانه بروز پیدا کنند.
• یادآوری و عادات: بسیاری از فعالیت‌ های روزمره که به ‌صورت اتومات و خودکار انجام می ‌دهیم (مانند رانندگی یا حرف زدن) نتیجه عملکرد ذهن غیر ارادی هستند.

تعامل بین ذهن ارادی و غیر ارادی:

ذهن ارادی و غیر ارادی در تعامل با یکدیگر عمل می‌ کنند. در شرایط مختلف، ممکن است یکی از این دو بخش بر دیگری غالب شود. مثال:

• کنترل احساسات: در مواقعی که احساسات شدید به ‌طور غیر ارادی بروز می ‌کنند، فرد می تواند با استفاده از ذهن ارادی خود تلاش کند تا این احساسات را مدیریت کند.
• تغییر عادات: برای تغییر عاداتی غیر ارادی، فرد نیاز به  استفاده از ذهن ارادی دارد تا به ‌طور آگاهانه رفتار جدید را تمرین کند.
• افکار مثبت: با تمرکز بر افکار مثبت و استفاده از ذهن ارادی، فرد می تواند تأثیرات منفی ذهن غیر ارادی را کاهش دهد و به  سمت سلامتی و خوشبختی حرکت کند. ذهن ارادی و ذهن غیر ارادی دو بخش مهم از عملکرد شناختی انسان هستند که هر کدام نقش خاصی در زندگی روزمره و رفتار های ما دارند. شناخت و درک این دو بخش می تواند به  افراد کمک کند تا توانایی خود را در مدیریت افکار و احساسات بهبود ببخشند و بسمت اهداف خود حرکت کنند.

ادامه دارد…

حق چاپ ونشر این مقاله محفوظ است در صورت استفاده از آن باید نام داکتر صالحه واهب واصل و لینک منبع ذکر شود.

فهرست منابع مورد استفاده در نگارش این مقاله در بخش آخری آورده شده است.