(ذهن چیست؟ (بخش یازدهم
اگر بخش دهم را نخوانده اید میتوانید از طریق این لینک بخوانید ذهن چیست؟ (بخش دهم)
۳- تفاوت های عمده و قابل سنجش
| ویژگی | سطوح منطقی | سطوح غیر منطقی |
| منبع تصمیم گیری | شواهد و دادهها | احساسات و شهود |
| روش تحلیل | تحلیلی و خطی | شهودی و عاطفی |
| نوع استدلال | منطقی و دقیق | غریزی و غیر دقیق |
| تأثیرات عاطفی | کمتر تحت تأثیر احساسات | بیشتر تحت تأثیر احساسات |
| نتایج تصمیم گیری | معمولاً پایدار و محاسبه شده | ممکن است ناپایدار و تغییرپذیر |
قابل یاددهانیست که سطوح منطقی و غیر منطقی ذهن هر دو در مرحله تصمیم گیری و رفتار انسان نقش دارند. شناخت این سطوح و تفاوت های آنها می تواند به ما کمک کند تا در تصمیم گیری های خود آگاه تر عمل کنیم و تعادل بین تحلیل منطقی و احساسات را حفظ کنیم. این درک می تواند به بهبود کیفیت تصمیمات ما و بهینه سازی عملکرد های فردی و اجتماعی ما منجر شود.
تفاوت شرایط ذهن آگاه و ناخود آگاه :
ذهن آگاه و ناخودآگاه از نظر شرایط و خصوصیات تفاوت های زیادی دارند. این تفاوت ها به نحوه تحلیل و تجزیهٔ اطلاعات، تصمیم گیری و تجربه احساسات مربوط می شود. در ادامه، این تفاوت ها را بررسی می کنم:
۱- تعریف و عملکرد
- ذهن آگاه (خودآگاه):به افکار و احساساتی اشاره دارد که ما به طور فعال و آگاهانه با آنها در ارتباط هستیم، شامل تفکر منطقی، تحلیل اطلاعات و تصمیم گیری های آگاهانه است و توانایی تمرکز بر یک موضوع خاص و کنترول احساسات و رفتار را داریم.
- ذهن ناخودآگاه:شامل افکار، احساسات و تجربیاتی است که به طور اتومات و بدون آگاهی ما عمل می کنند، بسیاری از عادات، باورها و عکس العمل های احساسی تحت تأثیر این بخش قرار دارند و اطلاعات به صورت ناخودآگاه ذخیره می شود و می تواند بر رفتار و احساسات ما تأثیر بگذارد.
۲- شرایط تحلیل و تهیهٔ اطلاعات
- ذهن آگاه:نیاز به توجه و تمرکز دارد. برای تحلیل اطلاعات به زمان و تلاش نیاز است و به طور معمول فقط می تواند به تعداد محدودی از اطلاعات در یک زمان توجه کند (مثلاً ۷±۲ واحد اطلاعات).
- ذهن ناخودآگاه:به صورت خودکار و بدون نیاز به توجه خاص عمل می کند و قادر به پردازش حجم زیادی از اطلاعات همزمان است و تأثیرات عمیقی بر رفتار می گذارد.
۳- کنترول و آگاهی
- ذهن آگاه:تحت کنترول فرد است و فرد می تواند تصمیمات خود را بر اساس تحلیل و استدلال اتخاذ کند و آگاهی از افکار و احساسات به فرد امکان مدیریت را هم میدهد.
- ذهن ناخودآگاه:بسیاری از عکس العمل ها و احساسات از این بخش ناشی می شود که فرد ممکن است از آنها آگاه نباشد و باورها و تجربیات ذخیره شده می توانند به طور غیرارادی بر رفتار تأثیر بگذارند.
۴- تأثیر بر رفتار و احساسات
- ذهن آگاه:رفتار های آگاهانه معمولاً به تصمیمات منطقی و تحلیل شده بستگی دارند و فرد ممکن است بتواند تغییرات در رفتار را با اراده خود ایجاد کند.
- ذهن ناخودآگاه:رفتار های غیرارادی و عادات به طور مستقیم از این بخش ناشی می شوند و ممکن است فرد از آنها آگاه نباشد و احساسات و عکس العمل ها به طور ناگهانی و بدون کنترول آگاهانه بروز می کنند.
پس گفته می شود که تفاوت های موجود بین ذهن آگاه و ذهن ناخودآگاه به دلیل نحوه تحلیل و استدلال اطلاعات، کنترول، آگاهی و تأثیر بر رفتار و احساسات است. درک این تفاوت ها می تواند به ما کمک کند تا به بهبود کیفیت زندگی، تصمیم گیری های منطقی و مدیریت احساسات خود بپردازیم.
وقتی از ذهن خودآگاه و ذهن ناخودآگاه صحبت می کنم، به این معنی نیست که ما دو ذهن مستقل داریم، بلکه به دو سطح یا بخش مختلف از یک سیستم واحد اشاره می کنم که به طور همزمان کار میکنند. این دو بخش خصوصیات و عملکرد های متفاوتی دارند، اما در تعامل و ارتباط با یکدیگر هستند.
۱- یک سیستم واحد
- ذهن خودآگاه:به افکار، احساسات و تجربیات فعلی و آگاهانه ما اشاره دارد. ما به این افکار توجه داریم و می توانیم آنها را کنترول کنیم و شامل تحلیل، تصمیم گیری و استدلال منطقی است.
- ذهن ناخودآگاه:شامل افکار، احساسات و تجربیات ذخیرهشده است که به طور خودکار و بدون آگاهی ما عمل می کنند و باورها، عادات و عکس العمل های احساسی از این بخش ناشی می شود.
ادامه دارد…
حق چاپ ونشر این مقاله محفوظ است در صورت استفاده از آن باید نام داکتر صالحه واهب واصل و لینک منبع ذکر شود.
فهرست منابع مورد استفاده در نگارش این مقاله در بخش آخری آورده شده است.