(فاشیزم چیست؟ (بخش دوم

اگر بخش اول را نخوانده اید میتوانید از طریق این لینک بخوانید  فاشیزم چیست؟ (بخش اول)

برخی از عوامل مهم در ایجاد فاشیزم عبارتند از:

بحران اقتصادی و اجتماعی:

بحرانات اقتصادی و اجتماعی می‌ توانند احساس ناامنی و عدم اطمینان در جامعه ایجاد کنند. در این شرایط، فراهم شدن یک رهبر قوی و قاطع مانند یک دیکتاتور می تواند به عنوان یک پاسخ جذاب به مشکلات مردم مطرح شود. بحرانات اقتصادی مانند بیکاری افزایش یافته، نابرابری اقتصادی و اجتماعی، ناامنی و بی ‌ثباتی اجتماعی، همه و همه بستر مناسبی را برای ظهور فاشیزم فراهم میکند. در شرایطی که جامعه به دنبال راه‌ های حل‌ برای رفع این بحرانات است، حرکات فاشیستی ممکن است به عنوان گزینه‌ های جذاب به نظر بیایند.

احساس عدم امنیت و ناامیدی:

زمانی که افراد احساس می ‌کنند که امنیت و استقرار شغلی‌ و کاری شان در معرض خطر است و احساس ناامیدی و عدم امید به آینده دارند، آنها به دنبال رهبران قوی می‌ گردند که قول حل مشکلات جامعه را می ‌دهند. فاشیزم اغلب با وعده ‌های تأمین امنیت و پایان دادن به نابرابری‌ ها و بحرانات اجتماعی جذب پشتیبانی مردم می‌ کند.

ناکارآمدی و بیهودگی نظام‌ های دیموکراتیک:

عدم اعتماد به نظام دیموکراتیک یعنی وقوع فساد، ناتوانی در حل مشکلات اجتماعی، و انتشار ناباوری به نظام دیموکراتیک می تواند افراد را به دنبال راه های حل دیگری مجبور کند، از جمله حمایت از حکومات استبدادی و فاشیستی.

در مواقعی که نظام‌ های دیموکراتیک احساس بیهودگی و بی‌ توجهی به مسائل مردم را ایجاد می ‌کنند و به نظر می‌ رسد که دولت قادر به حل مشکلات جامعه نیست، افراد ممکن است به دنبال راه های ‌حل‌ خارج از این نظام‌ ها باشند و فاشیزم می تواند به عنوان یک انتخاب یا آلترناتیف جذاب به نظر بیاید.

استفاده از انزوا و ترویج تبعیض و نژاد پرستی:

فاشیزم اغلب بر اساس ایدئولوجی ‌های نژاد پرستانه و انحرافی از ارزش‌ های انسانی ساخته شده است. در شرایطی که یک جامعه به دنبال انگیزه‌ های برای افراط‌ گرایی نژادی و مذهبی است، حرکات فاشیستی می‌ توانند از این انزوا و نژاد پرستی بهره ‌برداری کنند تا پشتیبانی بیشتری برای خود جلب کنند. استفاده از نژاد پرستی، اقتصادی ‌گرایی، و تبعیض علیه اقلیت‌ ها به عنوان وسیله ای برای تقویت قدرت و کنترول اجتماعی می تواند به ترویج فاشیزم کمک کند.

احساس از بین رفتن هویت ملی:

در زمان‌های که احساس از بین رفتن هویت ملی و فرهنگی وجود دارد، ایدئولوجی‌ های فاشیستی می‌ توانند از افراد تمایل به تقویت و نگهداری از هویت و فرهنگ ملی را برانگیزند.

انتشار پروپاگاندا:

استفاده از پروپاگاندا و کنترول رسانه‌ ها توسط حکومت‌ ها می تواند منجر به ترویج ایدئولوجی‌ های فاشیستی شود، از طریق ترویج ایده‌ های نژاد پرستانه، تحریف تاریخ، و افزایش اعتماد به رهبران.

محرومیت اجتماعی:

احساس محرومیت و عدم تعادل در فرصت‌ های اقتصادی و اجتماعی می تواند افراد را به دنبال جستجوی راه های حل‌ رادیکال و ایدئولوجی‌های قدرت‌ طلبانه کند. با همه اینها، می ‌توان گفت که فاشیزم به عنوان یک پاسخ به شرایط ناسازگار و احساسات ناتوانی و عدم امنیت در جامعه معمولاً جذابیت دارد.

استفاده از سمت گیری و سوءاستفاده از افکار ارتباطی:

فاشیزم معمولاً از تکنیک ‌های سمت گیری و تحریف اطلاعات بهره می ‌برد تا افراد را به سمت ایدئولوجی خود جلب کند. این شامل ترویج افکار سوءِ تفاهم، ایجاد دشمنان خارجی و داخلی، و تحریف حقایق تاریخی است که باعث افزایش اعتبار و تأثیر یک حکومت فاشیستی می ‌شود.

استفاده از سیاست ‌های معیشتی و اقتصادی:

حکومات یا دولت های فاشیستی ممکن است با ارائه وعده‌ های اقتصادی و اجتماعی جذاب به مردم، از جمله ایجاد اشتغال، افزایش تولید و بهبود شرایط زندگی، توجیه کننده اعمال سیاست‌ های سرکوبی و تبعیضی خود باشند.

استفاده از عناصر سمبولیک و رمزها:

فاشیزم از عناصری مانند نماد ها، پرچم‌ ها، آرم‌ها و رمز های خاص برای ارتباط با افراد و جلب پشتیبانی استفاده می‌ کند. این عناصر می‌ توانند احساس هویت و وفاداری را در مردم تقویت کنند و انگیزه آنها را برای حمایت از رهبر و حکومت فاشیستی افزایش دهند.

بهره‌ گیری از شور و تحول: حکومات‌ فاشیستی معمولاً با ترویج ایده‌ هایی درباره تحولات چشمگیر و تعالی ملی، ایجاد احساس شور و هیجان در مردم را ایجاد می‌ کنند. این تحولات می ‌توانند افراد را به تأیید و حمایت از رهبر و حکومت فاشیستی تشویق کنند. همه این عوامل به طور ترکیبی می ‌توانند به ترویج و پایداری فاشیزم در جامعه کمک کنند، به خصوص زمانی که شرایط اجتماعی، اقتصادی، و فرهنگی برای ایجاد احساسات عدم امنیت و نیاز به رهبری قوی و مطلق فراهم می‌ شود. 

اینکه چرا مردم فاشیزم گرا می شوند؟ درین ارتباط می ‌توان گفت که برخی گروه‌ ها و شرایط اجتماعی ممکن است به نسبت سریعتر به فاشیزم تمایل پیدا کنند و عوامل مربود به این عمل عبارتند از:

افراد محروم و ناراضی:

افرادی که احساس محرومیت اجتماعی، اقتصادی، و فرهنگی می ‌کنند، ممکن است به دنبال راه‌ های حل‌ سریع و رادیکال برای مشکلات خود باشند. این افراد ممکن است به دنبال رهبرانی با وعده‌ های تغییرات سریع و قطعی باشند که می‌ توانند ایدئولوجی‌ های فاشیستی را جذاب برای آنها کنند. افرادی که از وضعیت اقتصادی و اجتماعی فعلی ناراضی هستند و احساس می ‌کنند که سیستم فعلی به آنها عدالت نمی‌ کند، ممکن است به دنبال راه‌ های حل‌ رادیکال و قدرت ‌محورانه باشند که از جمله فاشیزم باشد.

افراد متمایل به نژاد پرستی و تبعیض:

افرادی که به دلیل تربیت، تجربه، یا اعتقادات شخصی به نژاد پرستی و تبعیض متمایل هستند، ممکن است به فاشیزم تمایل پیدا کنند. ایدئولوجی ‌های فاشیستی معمولاً از این نژاد پرستی و تبعیض بهره می‌برند و افرادی که به این مسائل تمایل دارند، ممکن است ایده‌های فاشیستی را جذاب برای خود ببینند.

افراد متمایل به اعتقاد به رهبران قوی:

افرادی که به دنبال رهبران قوی و مطلق هستند و احساس نیاز به رهبری قوی و مطلق دارند، ممکن است به فاشیزم تمایل پیدا کنند. ایدئولوجی فاشیستی معمولاً از تصویر رهبران قوی و مطلق برای جلب حمایت استفاده می ‌کند، و افرادی که به این نوع از رهبری نیاز دارند، ممکن است به ایده‌ های فاشیستی جذب شوند.

افراد متمایل به اطمینان از امنیت و استقرار:

در شرایطی که افراد احساس ناامنی و عدم استقرار می ‌کنند، ممکن است به دنبال راه‌ های حل‌ی باشند که امنیت و استقرار را برای آنها فراهم کنند. ایدئولوجی فاشیستی ممکن است این نیاز را با ارائه وعده‌ های تغییرات سریع و ایجاد یک نظم قوی و مطلق ارضاء کند، که برخی از افراد را به جذب آن تشویق کند.

مهم است بدانیم که افراد با تمام انواع پس ‌زمینه ‌ها و اعتقادات ممکن است به فاشیزم تمایل پیدا کنند. اما عواملی که بالا ذکر شدند معمولاً می‌ توانند مراحل جذب ایدئولوجی‌ های فاشیستی را تسریع کنند. معمولاً چندین عامل می ‌توانند نقش مهمی در تمایل افراد به فاشیزم داشته باشند. برخی از این عوامل عبارتند از:

افرادی که به دنبال رهبری قوی هستند:

در شرایطی که افراد احساس می‌ کنند که کشور یا جامعه به یک رهبر قوی نیاز دارد تا از بحران‌ ها و نواقص حاکمیتی بیرون بیاورد، آنها ممکن است به دنبال رهبرانی با افکار فاشیستی بگرایند که به عنوان “رهبران قوی” معرفی شده‌ اند.

افرادی که احساس از دست دادن هویت ملی می‌ کنند:

افرادی که احساس می‌ کنند هویت ملی و فرهنگی خود را از دست می ‌دهند و با تغییرات اجتماعی و فرهنگی روبرو هستند، ممکن است به دنبال ایدئولوجی‌ های باشند که احساس هویت ملی و قومی را تقویت کنند، که فاشیزم می تواند این احساس را ارائه دهد.

افراد تحت تأثیر پروپاگاندا و اطلاعات تحریف ‌شده:

استفاده از پروپاگاندا و کنترول رسانه‌ ها توسط دولت ها می تواند باعث شود که افراد اطلاعات تحریف‌ شده و ناصحیح را باور کنند که در نتیجه به حمایت از ایدئولوجی‌ های فاشیستی ترغیب شوند.

افرادی که به دنبال قدرت و ثروت هستند:

افرادی که به دنبال قدرت و ثروت هستند و مایل به استفاده از هر ابزاری برای دستیابی به آن هستند، ممکن است به دنبال حمایت از رهبران و حکومات فاشیستی باشند که به آنها امکانات و موقعیت ‌های از جمله قدرت و ثروت را فراهم می‌ کند.

همچنان مکاتب تربیهٔ فاشیست هم وجود دارد که این مکاتب تربیت فاشیست، در برخی کشورها و زمان‌ ها وجود داشته‌ و هنوز هم به ندرت موجود اند. این مکاتب معمولاً از ایدئولوجی فاشیستی برای آموزش و تربیت جوانان و نوجوانان استفاده می‌ کنند به نحوی که افراد را برای تأیید و پشتیبانی از اصول و ارزش ‌های فاشیستی آماده کنند. این مکاتب معمولاً به وسیله دولت یا حکومت‌های که از ایدئولوجی فاشیستی حمایت می ‌کنند، ترویج می یابند. یکی از مثال‌ های معروف تربیت فاشیست در زمان حکومت نازی‌ ها در آلمان است. در این دوره، نظام آموزشی آلمان نازی تحت تأثیر قوی ایدئولوجی نازیزم قرار گرفت و برنامه ‌های درسی و مطالب آموزشی به گونه ‌ای طراحی شدند که ارزش‌ ها، آیدیاها، و اصول نازیزم به جوانان و نوجوانان آموزش داده شود. و در حال حاضر این روش تربیت فاشیستی در کشور پاکستان در مدارس مذهبی طالبانی جریان  دارد که درین جا زیر نام مدارس مدهبی مطالب طوری طراحی شده است ارزش ها و آیدیا های اصول طالبانی به جوانان و نوجوانان آموزش داده می شود.

این آموزش‌ ها به انتقال آیدیا ‌های نژادپرستی، تبعیض، و اعتقاد به فرهنگ و هویت ملی مطلوب نازیزم می ‌پرداخت. به طور مشابه، در دیگر کشورهای که حکومت‌ های فاشیستی وجود داشته ‌اند، مکاتب تربیت فاشیست ممکن است وجود داشته باشد که از آیدیا ها و ارزش‌ های آن ایدئولوجی برای آموزش جوانان استفاده کنند. فاشیزم به عنوان یک ایدئولوجی سیاسی و اجتماعی، می ‌تواند نتایج مختلفی در کشورها داشته باشد، اما برخی از نتایج معمولاً به شرح زیر می ‌باشند.

ادامه دارد…

حق چاپ ونشر این مقاله محفوظ است در صورت استفاده از آن باید نام داکتر صالحه واهب واصل و لینک منبع ذکر شود.

فهرست منابع مورد استفاده در نگارش این مقاله در بخش آخری آورده شده است.